هلموت ريتر

 

( تولد : 1892 درگذشت : 1971 م. )

 

هلموت ريتر Helmut Ritter ، خـاور شناس ، کارشناس الهيات و متن شناسی زبانهای لاتين و يونانـی ، استاد زبانهای فارسی و عربی و نويسنده و پژوهشگر پر توان آلمانی به سبب نوشته ها و ترجمه های گرانسنگی که در متن های فارسی و فرهنگ پر غنای ايرانی دارد ، برای بيشتر اهل پژوهش و مطالعه در ايران نامی آشناست .

هلموت ريتر در سال 1892 در ليشته ناو Lichtenau از توابع هسن Hessen آلمان پا به جهان گذارد. پس از پايان دوره دبيرستان که زبان های لاتين و يونانی را هم در بر می گرفت ،از کاسل Kassel برای تحصيلات عالی به شهر هاله Halle واقع در مسير رود زاله Salle رفت . آنجا نزديک سه سال به آموختن خاور شناسی نزد کارل بروکلمن Karl Bruckmann و پاول کاله Paul Kalle سرگرم بود .

پس از آن به اشتراسبورگ Strausburg نزد تئو دور نولدکه Theodor Nuldke، لندآور Landauer و فرانک Frank رفت و در اين ما بين از دروس الهيات و متن شناسی زبانهای لاتين و يونانی نيز بهره گرفت . سال 1913 به عنوان پژوهشگر در موسسه تاريخ و تمدن خاور زمين در هامبورگ Hamburg آغاز به کار کرد و در سال 1914 در سن 22 سالگی آزمون شفاهی دورهً دکترا را در دانشگاه بن Bonn پشت سر نهاد .

آنگاه جنگ جهانی اول او را به خدمت سربازی فرا خواند و روانه استانبول شد . در هنگام سربازی به عنوان مترجم يکی از فرماندهان ارتش آلمان به عراق و فلسطين رفت . پس از پايان جنگ ، در سال 1919 در سن 26 سالگی بدون ارائه ً رساله ً تخصصی به کرسی استادی خاور شناسی دانشگاه هامبورگ فراخوانده شد .

در سال 1927 او را به رياست انجمن آلمانی ی پژوهش های خاور زمين در استانبول برگزيدند. در سال 1936 در آغاز به سمت دانشياری و دو سال بعد به سمت استادی زبانهای عربی و فارسی دانشگاه استانبول را عهده دار شد . در سالهای جنگ جهانی دوم تا سال 1949 ترکيه را ترک نکرد . در اين سال بر کرسی استادی موقت و در سال 1953 بر کرسی استادی تمام وقت شرق شناسی دانشگاه فرانکفورت Frankfurt نشست . در سال 1969 ، در زمان پيری و ناتوانی ، برای هميشه به آلمان بازگشت و به گونه ای پر شور به کار پژوهش سرگرم شد. ريتر در روز 19 ماه مه 1971 در سن هشتاد سالگی چشم از جهان فرو بست .

دريای جان مهم ترين و چشمگير ترين اثر ريتر است . اين کتاب دستامد سالها پژوهش و تلاش پر بار وی در پهنهً عرفان اسلامی و متون منظوم ايرانی است که در آن به بايسته ترين وجهی آثار و احوال و ابعاد روحی شيخ فريد الدين عطار نيشابوری را به بررسی و تحليل گذارده است . هلموت ريتر درباره اين اثر خود می گويد : يک چيزی راخوب می دانم وآن اينکه می توانم در شخصيت ديگران حلول کنم . کتاب دريای جان به گفته ً محمود اسعدی ، دبير کنگره جهانی عطار نيشابوری ، اثری است پيشرو و به ارزش يک دايره المعارف . اثری که هم عرفان اسلامی و هم شعر عرفانی فارسی را به نحو بی نظيری تفسير می کند . اثری که قابل تصور نيست روزی کهنه شود .

از ديگر آثار اين پژوهشگر توانمند می توان کتاب های زير را نام برد :

منتخب آثار امام محمد غزالی زير عنوان کيميای سعادت ، زبان تشبيه در شعر نظامی ، و نيز تصحيح و ترجمه متون زير؛ تصحيح الهی نامه عطار ، الاسلاميين اشعری ، فرق الشيعه نوبختی ، غايه الحکم مجريطی ، هفت پيکر نظامی ، سوانح احمد غزالی .

 

بازگشت